Na Barborka przijyżdżoł Gomołka na Cyntralne Obchody Górniczego Święta i besto niy jeździła sztrasynbanka

Krzysztof Gilecki, AK
Sjechać szolom szybym Guido trefiło mi sie dwa razy i połoglondać jak tam wyglondo, bo żeby wiedzieć jak wyglondała tam robota to by cza łoblyc arbajtancug zawinyć fuslapy i łobuć arbajtszuły, abo guminioki i porobić choby yno miesionc - pisze Krzysztof Gilecki w naszym cyklu "Po ślónsku".

Bergmony ze mojij familije

Piyrszy Bergmon ze mojij familije, ło kierym wiym to prastarzik Ludwig, jak ło nim godać Urgroßvater, abo staroszek som niy wiym. Ze papiorow wiym, że był Bergmann in Zabrze, ale na kierej grubie to niy wiym, monej na "Königin Luisa".

Opa rodzony je we Klein Zabrze, na kiere dzisio godomy Zaborze. To tukej miyszkoł chyba Ludwig ze familijom, to by do roboty mioł doś blisko.

Opa był cołki życi baniokym, dopiyro na stare lata trefił na gruba "Sośnica", ale tam tysz robił na stawidle/nastawni kolejowej.

Łojciec robił bele kaj, asz w końcu tysz trefił na gruba "Makoszowy" napszot na Holcplac, a w końcu na doł.

Na grubie był co miesionc Forszus, a na piytnostego Geltak, ku tymu deputat na wongel. Były tysz talony, ale niy wiym czy sie jaki fatrowi trefił, za to wiym co gruba dowała pakiety do dziecek na Dzieciontko, a mono i na Mikołaja, dokładnie to niy pamiyntom bo matka to zawsze skowała, i kładła na Wilijo pod Krisbaum.

Na piyrszym pogrzebie we życiu byłech jak na Makoszowach zagazowało chopa ze Palowic kiery robił na tym samym łoddziele co moj łojciec. Łojciec łopstoł bo był na krankolu/chorobowym, berga śleciała mu na rynka.

Po latach pokozało sie co tyn chop był ujkym od szwagra Stanika, a we tym pożarze we 1958 roku padło 72 Bergmannof, 50 lot potym postawili im Dynkmal kole gruby.

Na grubie robiło sie na czi zmiany na rano, łod 6.00, na popołedniu "Mittagszychta" ło drugij po połedniu, ale cug jechoł jusz ło poł dwanostyj, a na noc cug jechoł ło poł dziewiontyj na wieczor, a szychta zaczynała sie ło dziesiontyj we wieczor.

Tak chopy ze Palowic, Żor a mono i z dalsza jeżdzili do roboty, niy było jeszcze grubow we Jastrzymbiu. Dopiyro Cajtongi szrajbowały co som kopane szyby i gruby bydom ganc nowoczesne, niy bydzie szkod górniczych i hołdow.

Niydugo potym somsiody Kalsiyn i Werner zaczli robić we Jastrzymbiu i tam sie wykludzili, poszli miyszkać "do komfortu".

Ze gruby dziecka jeździły tysz na kolonie nad morze. Cug kolonijny wyjyżdżoł pod wieczor ze Banhofu Makoszowy wele gruby, a rano był nad morzym. Kolonie były we szkołach Tysionclatkach. Piyrszy ros byłech we Gdańsku Wrzeszczu, a drugi we Gdyni Grabówek. Mogech jeszcze jechać do Leska nad Sanym, ale jakoś do tego niy prziszło.

Po skończyniu grontszuli jeżdziłech do Zobrzo wele gruby "Makoszowy". Ze jednyj strony widziołech gruba ze cuga, a ze drugij strony widziołech gruba i za niom czuł koksownia ze strasynbanki, a potym jeszcze szyb Guido, kiedyś godało sie na niego Gujdo, a tera Gwido. (Na Fridhofie we Palowicach leży tysz chop kiery mioł na miano Guido).

Zawodowka i Technikum kaj łaziłech wzini i przerobili na Muzeum Górnictwa Węglowego, a szyb Guido i gruba Königin Luisa na tajle tego Muzeum.

Sjechać szolom szybym Guido trefiło mi sie dwa razy i połoglondać jak tam wyglondo, bo żeby wiedzieć jak wyglondała tam robota to by cza łoblyc arbajtancug zawinyć fuslapy i łobuć arbajtszuły, abo guminioki i porobić choby yno miesionc.

Na Barborka przijyżdżoł Gomołka i besto niy jeździła sztrasynbanka

Na Königin Luisa byłech yno na wiyrchu, łobejżeć wystawa łobrazow kiero tu zrobili we starym badychałzie abo szatni łańcuszkowej. Za modu jeździłech strasynbankom wele tyj gruby, ale jakoś niy dołech na nia pozor, to jusz lepij pamiyntom browar kiery je konsek dali we strona Cyntrum Zobrzo.

Najbardzij to mi docisła Barborka, skuji tego, że do Domu Muzyki i Tańca przijyżdżoł Gomołka na Cyntralne Obchody Górniczego Święta, i besto niy jeździła do Makoszow sztrasynbanka nr 3, tak że wol niy wol musiołech dwa razy deptać piechty "szłapcugym" z cyntrum na Banhof do Makoszow, a po drodze co konsek mono co 15 - 20 metrow stoł wojok abo ormowiec.

Pamiyntom jak cajtongi pisały co na Makoszowach stawiajom nowo wieża szybowo Dwie tajle wieży były skłodane na zolu i poszfajsowane, potym postawione do pionu, skuplowane do kupy, a na koniec wieża na glajzach wjechała nad studnia szybu, no ja przedtym musiała być rozebrano staro wieża.

Widziołech to na sfoje łoczy, zresztom widzieli to fszyjscy kierzi jeździli cugami ze Banhofu Makoszowy na Gierałtowice, abo Gliwice, dzisio gruba je jusz zawarto.

Zawarto je tysz gruba "Dębieńsko" na kierej 49 lot robił teść Hajnrich, najpszod na dole, a potym siedzioł na haszplu i suł hołda/stożek na kierym dzisioj widać Gornoślonsko Fana.

Szfager Herbet jeździł Manszaftym, a Ywald robił za szlosera, potym sie dostoł do Deimlera. Szfager Antek na "Szczygłowicach" przerobił cołki poł roku. Dziołcha łod szwagerki Kasia robi tam we laborze, a jeji chop Andrzej robił za kombajnisty do pyndzyje, zakończonej Beszongym. Jeszcze Hyniek robił za sygnalisty i jeszcze szwager Hajnrich tu robił, Krystian na "Halymbie" i Wiesiek na Bolku/"Bolesław Śmiały". Sfat Andrzej robił tukej za kalfaktora, tera robi tu jego synek Łukasz i synek łod Wieśka. Był bych zapomnioł na Bolku robił przeca szwager Stanik za szlosera i szwajsera, ty chyba wszyskie Bergmony ze familije.

Na zdjęciach dawne uroczystości barbórkowe i gwarki na kopalni Chwałowice:

Gdzie na tanie wakacje w 2021 roku?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie